dinsdag 26 maart 2013

Verdiepding 10: Privacy. Da's zo 2005!

En aangezien ik zo lekker bezig ben vandaag meteen nog maar een. Omdat ik er net een les over heb gegeven op een niet nader te noemen basisschool. Omdat ik er net 26 lessen over heb gegeven op een niet nader te noemen middelbare school. Ik zou er dus verstand van moeten hebben. Vraag maar aan google. We staan met ons gmail account nog steeds op de zwarte lijst.

Wat ik altijd merk tijdens lessen is dat kinderen en volwassenen in theorie wel weten welke risico's ze lopen. Maar in de praktijk delen ze hun wachtwoord met hun beste vriend(inn)en, gebruiken ze hele makkelijke wachtwoorden en geven ze hun gegevens zo weg als je er maar om vraagt.

Misschien helpt het als ik dan een spookverhaal vertel van wat er allemaal kan gebeuren als iemand zoveel van je weet. Vervelende foto's, dingen die je ooit gezegd hebt, wie je vrienden zijn. Er zijn er altijd die het kwaadschiks moeten leren. Ach ja, ik hoop dan maar dat een les helpt.

Het grappige is dat ik weet dat overheidsinstanties zich heel erg bewust zijn van privacy. Ik heb ooit een blauwe maandag voor gemeentes de "Basisregistratie Adressen en Gebouwen" ingevoerd, onderdeel van de grote overheidsdatabase met alles en iedereen er in. Maar niemand kon bij alle gegevens.

Hoewel, toen het even nodig was om een wat meer te weten en ik een hogere autoriteit kreeg (zo heet dat) werd ik opeens een soort van superuser. Dat was niet helemaal de bedoeling. Foutje. Dus of je gegevens bij de overheid veilig zijn weet ik niet. Sinds diginotar weten we dat er binnen de overheid nogal wat onkunde op beveiligingsgebied bestaat.

Dus doen we voorzichtig met wat we van onszelf prijs geven aan de overheden. Big Brother, weetjewel? Maar als google of facebook om onse mobiele telefoonnummer vraagt geven we dat maar al te vlotjes.

Ik niet, natuurlijk. Ik kijk wel uit. Ik weet hoe het hoort. En toen ging ik mezelf even googlen voor deze opdracht kwam ik ook alleen maar leuke dingen over mezelf op het internet tegen. Na de trits sociale netwerken waar ik blijkbaar op zit. De schok kwam toen ik mijn e-mail adres googlede. Daar ben ik bijna helemaal zorgvuldig mee om gegaan. De befaamde stalksite wieowie.nl kent hem niet. Maar hoe komt een site als yasni.nl er aan? En mijn telefoonnummer ook nog? Ik weet het inmiddels, ik verwijt het mezelf niet heel erg maar jeetje. Toch onvoorzichtig geweest.

Verdiepding 9: VAN MIJ!

Hop, en doorpakken. Copyright. Dat vind ik persoonlijk een heel interessant onderwerp waar het laatste woord nog niet over gezegd is. Het was natuurlijk allemaal begonnen om er voor te kunnen zorgen dat een maker nog een beetje aan zijn creatie kon verdienen als iemand anders er mee aan de haal ging. Anders had het geen zin meer om iets nieuws te maken. Aldus de ietwat kapitalistische gedachte er achter. Ach ja, en daar zit ook wel wat in. En dan heb je nog de rechten van de uitvoerenden, de geportretteerden (nog even) de samenstellers enz.

Maar.

Hoeveel verdient een muzikant nog aan zijn muziek?
Hoeveel verdient een auteur nog aan zijn boek?


De bekende namen halen nog wel een fortuin op, de overigen sappelen. Nu internet de boel veranderd heeft komen de grootste klachten uit de hoek van de (muziek)uitgevers. Mensen betalen niet meer voor iets wat gratis kan. Zeker niet als ze weten dat er voor de maker niet veel aan de strijkstok blijft hangen.

En dan heb ik het nog niet gehad over de filmindustrie.
En dan heb ik het nog niet gehad over de gameindustrie.

Stevenen we af op een wereld waarin grote producties niet meer mogelijk zijn omdat er niet aan verdient kan worden? Of blijven we de bioscoop trouw en blijven we voor het online spelen van games betalen? Het is wel een mooie stimulans om echt iets goeds te maken. Want voor minder download men het wel.

Maar gaat deze discussie nog wel over copyright? Over het schrijvertje dat op zijn zolderkamertje met zijn epische meesterwerk bezig is? Op het moment dat het op het internet terecht komt is zijn werk vogelvrij. Creative Commons of niet. Hoeveel plaatjes worden er niet op facebook gedeeld zonder bronvermelding? Ik irriteer me er wel eens aan. Laatst postte iemand een gedicht dat niet van hemzelf was zonder de naam er onder. Het was geen best gedicht en een kleine google actie leverde de echte auteur op, ik maak daar opmerkingen over maar ik wordt dan wel een beetje als moraalridder gezien.

Wij zijn opgegroeid in een tijd dat je iets voor jezelf wilde hebben. Dat is niet meer. Digitaal heeft het communisme toegeslagen. Alles zullen we delen en niemand is meer eigenaar. Hoe sociaal dat nog is? Ik weet het niet. Een grappig plaatje, een mooie foto, een snedige opmerking: je zal trots moeten zijn op het feit dat het vaak gedeeld wordt. Dat is je beloning. Je krijgt er geen cent voor.

Voor de toekomst van de makers zie ik het meest in online streaming modellen. Spotify en aanverwanten. Er zijn al van die constructies voor boeken bedacht. Je bezit niets meer. Het staat niet op je PC. Maar met behulp van een abonnement kun je van alle muziek, alle boeken, alle films die er ooit gemaakt zijn genieten met een muisklik. Uit dat abonnement moeten de makers dan maar betaald worden. En verder?

Dus de muzikant moet maar vaak gaan optreden.
De films moeten maar veel in de bioscoop op gaan brengen.
En de auteurs moeten dan maar, eh, lezingen geven ofzo?

Oh, er is minimaal één boek dat onder Creative Commons veel meer heeft opgebracht dan dat het waarschijnlijk zonder had gedaan. Dat wilde ik jullie niet onthouden. Al zijn dit soort dingen incidenten ben ik bang. (Zie onder het kopje "Licensing" - en zie meteen de interessante ellende die op het boekenvak wordt uitgestort door belanghebbende organisaties die niet wensen te veranderen.)

Verdiepding 8: Pinterest

Oh jee, mijn collega's schieten vooruit of zijn zelfs al klaar en ik ben een beetje blijven steken ben ik bang. En dat terwijl ik me voorgenomen had voor te lopen. Dat komt niet omdat ik door google frustraties (5 berichten zonder antwoord) niets meer met digitale zaken te maken wil hebben. Ik heb me gewoon een beetje laten meeslepen door de waan van de dag. Die is hier elke dag weer anders.

Verdiepding 7 sla ik ook heel even over. Niet omdat ik daar geen zin in heb, maar ik wil hem niet afraffelen. Want screencasting lijkt me nu eens echt een handig iets! Daar wil ik voor mezelf wat langer bij stilstaan. Nee, Pinterest, dat ken ik al, daar racen we wel even snel doorheen.

In de blog over instagram heb ik al verklapt dat ik niet bijzonder visueel geïnteresseerd ben. Pinterest vind ik wel interessant, maar vooral als fenomeen. En ik juich de rehabilitatie van de website toe: bedrijven en instanties begonnen zich af te vragen of een website nog wel nodig was als ze toch al hun communicatie via Facebook deden. Nu, met Pinterest worden ze weer uitgedaagd er iets leuks van te maken.

De marketingdame die hier al eens een verhaaltje over Pinterest heeft gedaan heeft er samen met anderen een boek over geschreven. Misschien wat voor de bronnenlijst?

Maar wat doe ik met Pinterest? Ik klik er wel eens rond. Maar als ik eerlijk ben, en dat zal niemand meer verbazen, kan het mijn aandacht niet zo lang volhouden. Vroeger zag ik op Facebook nog met enige regelmaat Pinterest gerelateerde posts voorbij komen maar dat zie ik nu nooit meer. Of dat betekent dat de hype nu over is weet ik niet. Misschien heb ik mijn mentale informatiefilter dusdanig aangepast dat ik ze niet meer zie. Hoe dan ook, ik laat het hier bij.

Ik denk trouwens wel dat het leuk kan zijn voor de bibliotheek, maar dan moet het passioneel gedaan worden. Niet halfslachtig, dan kan je het net zo goed niet doen.