Hop, en doorpakken. Copyright. Dat vind ik persoonlijk een heel interessant onderwerp waar het laatste woord nog niet over gezegd is. Het was natuurlijk allemaal begonnen om er voor te kunnen zorgen dat een maker nog een beetje aan zijn creatie kon verdienen als iemand anders er mee aan de haal ging. Anders had het geen zin meer om iets nieuws te maken. Aldus de ietwat kapitalistische gedachte er achter. Ach ja, en daar zit ook wel wat in. En dan heb je nog de rechten van de uitvoerenden, de geportretteerden (nog even) de samenstellers enz.
Maar.
Hoeveel verdient een muzikant nog aan zijn muziek?
Hoeveel verdient een auteur nog aan zijn boek?
De bekende namen halen nog wel een fortuin op, de overigen sappelen. Nu internet de boel veranderd heeft komen de grootste klachten uit de hoek van de (muziek)uitgevers. Mensen betalen niet meer voor iets wat gratis kan. Zeker niet als ze weten dat er voor de maker niet veel aan de strijkstok blijft hangen.
En dan heb ik het nog niet gehad over de filmindustrie.
En dan heb ik het nog niet gehad over de gameindustrie.
Stevenen we af op een wereld waarin grote producties niet meer mogelijk zijn omdat er niet aan verdient kan worden? Of blijven we de bioscoop trouw en blijven we voor het online spelen van games betalen? Het is wel een mooie stimulans om echt iets goeds te maken. Want voor minder download men het wel.
Maar gaat deze discussie nog wel over copyright? Over het schrijvertje dat op zijn zolderkamertje met zijn epische meesterwerk bezig is? Op het moment dat het op het internet terecht komt is zijn werk vogelvrij. Creative Commons of niet. Hoeveel plaatjes worden er niet op facebook gedeeld zonder bronvermelding? Ik irriteer me er wel eens aan. Laatst postte iemand een gedicht dat niet van hemzelf was zonder de naam er onder. Het was geen best gedicht en een kleine google actie leverde de echte auteur op, ik maak daar opmerkingen over maar ik wordt dan wel een beetje als moraalridder gezien.
Wij zijn opgegroeid in een tijd dat je iets voor jezelf wilde hebben. Dat is niet meer. Digitaal heeft het communisme toegeslagen. Alles zullen we delen en niemand is meer eigenaar. Hoe sociaal dat nog is? Ik weet het niet. Een grappig plaatje, een mooie foto, een snedige opmerking: je zal trots moeten zijn op het feit dat het vaak gedeeld wordt. Dat is je beloning. Je krijgt er geen cent voor.
Voor de toekomst van de makers zie ik het meest in online streaming modellen. Spotify en aanverwanten. Er zijn al van die constructies voor boeken bedacht. Je bezit niets meer. Het staat niet op je PC. Maar met behulp van een abonnement kun je van alle muziek, alle boeken, alle films die er ooit gemaakt zijn genieten met een muisklik. Uit dat abonnement moeten de makers dan maar betaald worden. En verder?
Dus de muzikant moet maar vaak gaan optreden.
De films moeten maar veel in de bioscoop op gaan brengen.
En de auteurs moeten dan maar, eh, lezingen geven ofzo?
Oh, er is minimaal één boek dat onder Creative Commons veel meer heeft opgebracht dan dat het waarschijnlijk zonder had gedaan. Dat wilde ik jullie niet onthouden. Al zijn dit soort dingen incidenten ben ik bang. (Zie onder het kopje "Licensing" - en zie meteen de interessante ellende die op het boekenvak wordt uitgestort door belanghebbende organisaties die niet wensen te veranderen.)

Wat je beschrijft geldt voor heel veel instanties en sectoren. Bestaande structuren worden tot wankelen gebracht, vervangen of aangepast door digitale alternatieven en businessmodellen die niet mogelijk waren geweest zonder digitale componenten. Digitale disruptie heet dat. Ook de bibliotheekwereld heeft daar volop mee te maken. Voor heel veel mensen en organisaties levert dat onrustgevoelens op. Angst voor veranderingen, angst overbodig te worden een gevecht tegen de digitale bierkaai. Anderen ervaren dit als zeer opwindende tijden, volop kansen en veranderingen. Het is maar net hoe je er in staat en hoe je al dan niet in de greep van de traditie zit. het doet een beroep op creativiteit en dwingt je los te komen van de oude tradities.
BeantwoordenVerwijderenDat piraterij ook voordelen kan opleveren bewijst de reactie van HBO op het gegeven dat de serie Game of Thrones alle illegale downloadrecords verbreekt. Je kunt je voorstellen dat Buma/Stemra niet blij is met zo'n uitspraak.
Uiteraard geldt dit voor enkelen en is het de vraag in hoeverre de 'zolderkamerschrijver' hier ook zo over denkt. Hij hoeft in iedergeval niet te treuren als hij geen uitgever weet te vinden, initiatieven genoeg om zelf zijn boek uit te geven.