Verdiepding 12: de toekomst van de bieb in Nederland.

Ik keek weer eens niet verder dan mijn neus lang was. In mijn vorige blog zeur ik over dat er meer landelijk geregeld zou moeten worden. Nou, daar heb ik het dan. Bedankt, verdiepdingen!

Oh wat wachten we smartelijk op de NBC, en ik verwacht in de toekomst ook veel van de streaming e-books. En asjeblieft, asjeblieft, laat de streaming e-books in de NBC geintegreerd zijn! Dat is mijn eerste grote wens voor de bibliotheektoekomst. Dat we de e-book lezende klant kunnen behouden. Ook al komen ze nooit meer binnen.

Ik denk dat de bibliotheek landelijk ook meer zou kunnen betekenen voor digibeten. We ondersteunen met zijn allen van harte Klik en Tik, maar wat doen we zelf om huis van de mediawijsheid te zijn? Lokale initiatieven te over maar op bibliotheek.nl zie ik niet veel terug. Hoort dat er niet gewoon bij? Wij zijn toch de volksverheffers?
Er zit wel mediawijsheid in de bibliotheek op school maar ik zou graag meer zien. Want volgens mij ligt de toekomstige functie van de bibliotheek niet meer zo erg in het uitlenen van fysieke materialen. We moeten er voor gaan zorgen dat onze klant zich digitaal kan gaan redden.

En als de bibliotheekklant straks streaming e-books leest, waarvoor zou hij/zij dan nog in de bibliotheek komen? Maak je niet druk, de toekomst is de toekomst. Wat ik een belangrijkere vraag vind is juist: hoe zorgen we er voor dat de klant weg blijft? Waar is de opvolger van Al@din? Wat zonde toch dat al die verzamelde kennis van de bibliothecarissen niet digitaal geoogst kan worden!

Misschien is de bibliotheek van de toekomst een soort veredeld internetinstructielokaal. Een ruimte waar mensen onder begeleiding kunnen komen oefenen internet gebruiken en informatie zoeken. Met een kleine collectie, maar vooral als loket. Om de enkeling die nog een papieren boek wil de mogelijkheid te geven zijn boek af te halen. Al kan dat tegen die tijd misschien ook wel per post geregeld worden. Een contract met de TNT valt wel te regelen denk ik. Oh jee. Zou het buurthuis nog een plekje vrij hebben voor ons?

Nu ik er nog wat langer over nadenk, over de volksverheffing die de digitale bibliotheek zou moeten en kunnen zijn, vraag ik me ineens af wanneer bibliotheek.nl muziekweb overneemt. Aangezien we daar nu mp3'tjes kunnen streamen. En wanneer kunnen we daar films on demand gaan kijken? Is er misschien ook een initiatief te bedenken om het bibliotheekleden mogelijk te maken te gamen via een portal? Dat je dan bijvoorbeeld per uur betaalt zodat je een spel uit kan proberen voor je het koopt?

Het is een beetje onsamenhangende brainstorm geworden. Mijn excuus. Toch leuk dat je tot hier las.

Verdiepding 11: de strijd om de aandacht

Oh god. Waar hangt de klant uit? We moeten engagen! Engagen! De merkbetrokkenheid moet omhoog! Wacht. Voor we in paniek raken: De bibliotheek is een bijzonder sterk merk. Dat heeft dan wel vooral betrekking op de off-line dienstverlening maar over betrokkenheid van klanten hebben we niet veel te klagen. Echt niet. Dat kan veel erger.

Het is in deze interessante tijden wel zaak dat wij onze dienstverlening verschuiven. Dat is al in gang gezet en ik ben zeer benieuwd waar het onze branche brengt. Het wordt in ieder geval allemaal digitaler, en daar hoort bij dat we de klant ook digitaal betrokken moeten krijgen. Dat proberen we nu via Facebook en misschien zouden we ook wat fanatieker met C-Wise bezig kunnen zijn.

Externe dingen. Kleine lokale dingen. Communities. Ja, ik vind internet strategie belangrijk. Zichtbaarheid ook. Maar moeten we reageren op nieuwsberichten van dichtbij.nl? Het forum van radio Beverwijk? Het worden al snel niches. De tennisclub. Een café. Je hoeft als bibliotheek niet overal zichtbaar te zijn, vind ik. Dat kan natuurlijk ook niet. Maar een lokale leesclub met een forum zouden we wel  moeten ondersteunen. (volgens mij is die er niet) De activiteiten van Young Art Text moeten we wel volgen. Maar ik merk dat ik dat soort dingen vooral als privépersoon doe.

Misschien is het zinvol om dit soort dingen als Bibliotheek te gaan benaderen. Maar alleen als je dat ook echt actief gaat doen. Een account aanmaken kost niet zoveel tijd maar zet niet veel zoden aan de dijk. Je zou dagelijks/ wekelijks moeten gaan reageren om er iets aan te hebben en dat zie ik eerlijk gezegd niet zo snel gebeuren.


Ik ben zeer voor digitale dienstverlening. Het liefst landelijk geregeld. Nog liever wereldwijd. Dan moeten we wel zorgen dat alles goed geregeld is. Hup, bibliotheek.nl! (Sorry, mijnheer Dijkshoorn.) Lokaal moeten we de digitale vinger ook heus wel aan de digitale pols houden maar ik ga me telkens wel afvragen of het de moeite gaat lonen. Kijk alleen al naar de energie die we in onze facebook pagina stoppen en naar de output.

Ik zeg niet dat we met facebook moeten stoppen, zeker niet, ik ben juist wel trots op hoe we er mee bezig zijn, ik wil alleen het heilige digitale moeten even relativeren. De klant prikt zo door een geforceerde internet aanwezigheid heen.

Verdiepding 10: Privacy. Da's zo 2005!

En aangezien ik zo lekker bezig ben vandaag meteen nog maar een. Omdat ik er net een les over heb gegeven op een niet nader te noemen basisschool. Omdat ik er net 26 lessen over heb gegeven op een niet nader te noemen middelbare school. Ik zou er dus verstand van moeten hebben. Vraag maar aan google. We staan met ons gmail account nog steeds op de zwarte lijst.

Wat ik altijd merk tijdens lessen is dat kinderen en volwassenen in theorie wel weten welke risico's ze lopen. Maar in de praktijk delen ze hun wachtwoord met hun beste vriend(inn)en, gebruiken ze hele makkelijke wachtwoorden en geven ze hun gegevens zo weg als je er maar om vraagt.

Misschien helpt het als ik dan een spookverhaal vertel van wat er allemaal kan gebeuren als iemand zoveel van je weet. Vervelende foto's, dingen die je ooit gezegd hebt, wie je vrienden zijn. Er zijn er altijd die het kwaadschiks moeten leren. Ach ja, ik hoop dan maar dat een les helpt.

Het grappige is dat ik weet dat overheidsinstanties zich heel erg bewust zijn van privacy. Ik heb ooit een blauwe maandag voor gemeentes de "Basisregistratie Adressen en Gebouwen" ingevoerd, onderdeel van de grote overheidsdatabase met alles en iedereen er in. Maar niemand kon bij alle gegevens.

Hoewel, toen het even nodig was om een wat meer te weten en ik een hogere autoriteit kreeg (zo heet dat) werd ik opeens een soort van superuser. Dat was niet helemaal de bedoeling. Foutje. Dus of je gegevens bij de overheid veilig zijn weet ik niet. Sinds diginotar weten we dat er binnen de overheid nogal wat onkunde op beveiligingsgebied bestaat.

Dus doen we voorzichtig met wat we van onszelf prijs geven aan de overheden. Big Brother, weetjewel? Maar als google of facebook om onse mobiele telefoonnummer vraagt geven we dat maar al te vlotjes.

Ik niet, natuurlijk. Ik kijk wel uit. Ik weet hoe het hoort. En toen ging ik mezelf even googlen voor deze opdracht kwam ik ook alleen maar leuke dingen over mezelf op het internet tegen. Na de trits sociale netwerken waar ik blijkbaar op zit. De schok kwam toen ik mijn e-mail adres googlede. Daar ben ik bijna helemaal zorgvuldig mee om gegaan. De befaamde stalksite wieowie.nl kent hem niet. Maar hoe komt een site als yasni.nl er aan? En mijn telefoonnummer ook nog? Ik weet het inmiddels, ik verwijt het mezelf niet heel erg maar jeetje. Toch onvoorzichtig geweest.

Verdiepding 9: VAN MIJ!

Hop, en doorpakken. Copyright. Dat vind ik persoonlijk een heel interessant onderwerp waar het laatste woord nog niet over gezegd is. Het was natuurlijk allemaal begonnen om er voor te kunnen zorgen dat een maker nog een beetje aan zijn creatie kon verdienen als iemand anders er mee aan de haal ging. Anders had het geen zin meer om iets nieuws te maken. Aldus de ietwat kapitalistische gedachte er achter. Ach ja, en daar zit ook wel wat in. En dan heb je nog de rechten van de uitvoerenden, de geportretteerden (nog even) de samenstellers enz.

Maar.

Hoeveel verdient een muzikant nog aan zijn muziek?
Hoeveel verdient een auteur nog aan zijn boek?


De bekende namen halen nog wel een fortuin op, de overigen sappelen. Nu internet de boel veranderd heeft komen de grootste klachten uit de hoek van de (muziek)uitgevers. Mensen betalen niet meer voor iets wat gratis kan. Zeker niet als ze weten dat er voor de maker niet veel aan de strijkstok blijft hangen.

En dan heb ik het nog niet gehad over de filmindustrie.
En dan heb ik het nog niet gehad over de gameindustrie.

Stevenen we af op een wereld waarin grote producties niet meer mogelijk zijn omdat er niet aan verdient kan worden? Of blijven we de bioscoop trouw en blijven we voor het online spelen van games betalen? Het is wel een mooie stimulans om echt iets goeds te maken. Want voor minder download men het wel.

Maar gaat deze discussie nog wel over copyright? Over het schrijvertje dat op zijn zolderkamertje met zijn epische meesterwerk bezig is? Op het moment dat het op het internet terecht komt is zijn werk vogelvrij. Creative Commons of niet. Hoeveel plaatjes worden er niet op facebook gedeeld zonder bronvermelding? Ik irriteer me er wel eens aan. Laatst postte iemand een gedicht dat niet van hemzelf was zonder de naam er onder. Het was geen best gedicht en een kleine google actie leverde de echte auteur op, ik maak daar opmerkingen over maar ik wordt dan wel een beetje als moraalridder gezien.

Wij zijn opgegroeid in een tijd dat je iets voor jezelf wilde hebben. Dat is niet meer. Digitaal heeft het communisme toegeslagen. Alles zullen we delen en niemand is meer eigenaar. Hoe sociaal dat nog is? Ik weet het niet. Een grappig plaatje, een mooie foto, een snedige opmerking: je zal trots moeten zijn op het feit dat het vaak gedeeld wordt. Dat is je beloning. Je krijgt er geen cent voor.

Voor de toekomst van de makers zie ik het meest in online streaming modellen. Spotify en aanverwanten. Er zijn al van die constructies voor boeken bedacht. Je bezit niets meer. Het staat niet op je PC. Maar met behulp van een abonnement kun je van alle muziek, alle boeken, alle films die er ooit gemaakt zijn genieten met een muisklik. Uit dat abonnement moeten de makers dan maar betaald worden. En verder?

Dus de muzikant moet maar vaak gaan optreden.
De films moeten maar veel in de bioscoop op gaan brengen.
En de auteurs moeten dan maar, eh, lezingen geven ofzo?

Oh, er is minimaal één boek dat onder Creative Commons veel meer heeft opgebracht dan dat het waarschijnlijk zonder had gedaan. Dat wilde ik jullie niet onthouden. Al zijn dit soort dingen incidenten ben ik bang. (Zie onder het kopje "Licensing" - en zie meteen de interessante ellende die op het boekenvak wordt uitgestort door belanghebbende organisaties die niet wensen te veranderen.)

Verdiepding 8: Pinterest

Oh jee, mijn collega's schieten vooruit of zijn zelfs al klaar en ik ben een beetje blijven steken ben ik bang. En dat terwijl ik me voorgenomen had voor te lopen. Dat komt niet omdat ik door google frustraties (5 berichten zonder antwoord) niets meer met digitale zaken te maken wil hebben. Ik heb me gewoon een beetje laten meeslepen door de waan van de dag. Die is hier elke dag weer anders.

Verdiepding 7 sla ik ook heel even over. Niet omdat ik daar geen zin in heb, maar ik wil hem niet afraffelen. Want screencasting lijkt me nu eens echt een handig iets! Daar wil ik voor mezelf wat langer bij stilstaan. Nee, Pinterest, dat ken ik al, daar racen we wel even snel doorheen.

In de blog over instagram heb ik al verklapt dat ik niet bijzonder visueel geïnteresseerd ben. Pinterest vind ik wel interessant, maar vooral als fenomeen. En ik juich de rehabilitatie van de website toe: bedrijven en instanties begonnen zich af te vragen of een website nog wel nodig was als ze toch al hun communicatie via Facebook deden. Nu, met Pinterest worden ze weer uitgedaagd er iets leuks van te maken.

De marketingdame die hier al eens een verhaaltje over Pinterest heeft gedaan heeft er samen met anderen een boek over geschreven. Misschien wat voor de bronnenlijst?

Maar wat doe ik met Pinterest? Ik klik er wel eens rond. Maar als ik eerlijk ben, en dat zal niemand meer verbazen, kan het mijn aandacht niet zo lang volhouden. Vroeger zag ik op Facebook nog met enige regelmaat Pinterest gerelateerde posts voorbij komen maar dat zie ik nu nooit meer. Of dat betekent dat de hype nu over is weet ik niet. Misschien heb ik mijn mentale informatiefilter dusdanig aangepast dat ik ze niet meer zie. Hoe dan ook, ik laat het hier bij.

Ik denk trouwens wel dat het leuk kan zijn voor de bibliotheek, maar dan moet het passioneel gedaan worden. Niet halfslachtig, dan kan je het net zo goed niet doen.

Verdiepding 6: Mediawijsheid: Sipke de privacyschender en hoe we op de zwarte lijst van google terecht zijn gekomen.

Ik geef momenteel lessen mediawijsheid aan alle 3e klassen van het voortgezet onderwijs hier in de buurt. Op de Havo en VWO na. (Die hebben dat blijkbaar niet nodig.) Genieten geblazen met al die pubers, maar het is wel heel intensief. Dan schiet er wel eens wat tussendoor.

Sterrenprogramma's invullen bijvoorbeeld. Maar ik was ook bang inmiddels mijlen ver achter te lopen in deze verdiepdingenreeks. Het valt gelukkig mee, maar aan mijn begeleiding hebben de collega's de afgelopen weken niet zoveel gehad.

Maar ze zijn vast wel weer een stukje mediawijzer geworden de afgelopen weken. Ik ga zo even een klikrondje langs jullie blogs doen om dat te controleren. Zelf ben ik als NOMC afgestudeerde natuurlijk al ontzettend fantastisch geweldig mediawijs. Ga daar maar gewoon van uit. Die test kan ik helaas niet doen want daar is adobe flash voor nodig en dat is op deze client in Heemskerk niet geïnstalleerd. En dat kan ik niet even snel zelf installeren want ik heb geen administrator rechten.

(Ja, ik weet stiekem het administrator wachtwoord. En nee, dat is niet de bedoeling. Dus niet aan FK of DB vertellen. Ik ga het nu niet gebruiken. Ik heb wel wat anders te doen. Hier typen bijvoorbeeld.)

Flash is blijkbaar ook nodig voor bepaalde functies van Blogger. Ik probeerde zojuist wat dingen te wijzigen maar ik kreeg ruzie met deze website. Sowieso stelt google me de laatste tijd een beetje teleur met haar producten. Of ik stel google teleur. Een van de twee. Dat heeft te maken met de mediawijsheidsles die ik nu aan het geven ben en het verhaal dat ik nu ga vertellen. Hou je vast, ik heb ons op de zwarte lijst van google gekregen.

De les gaat over privacy, Tom Kantelberg, of je alles moet geloven op internet en Justin Bieber. En voor het eerste deel had ik een geintje in gedachten. In google drive kun je een enquêteformulier aanmaken. Ik dacht: ik ga ze eens heel veel gegevens vragen. Eens kijken hoeveel ze invullen.

Dus ik klussen aan een mooi formulier waarin naar naam, adres, telefoonnummer, e-mail en zelfs wachtwoord gevraagd werd. En nog veel meer. Om daarna aan de hand van de live uitkomsten aan de klas te vragen waarom ze bepaalde dingen wel of niet hadden ingevuld.

Het leek google geen geinig experiment want toen ik de volgende ochtend weer verder wilde gaan was dit formulier geblokkeerd omdat het niet zou voldoen aan de service voorwaarden. Die heb ik even doorgenomen, ik vond geen echte aanknopingspunten dus ik heb ze gevraagd of ze het formulier wilde deblokkeren zodat ik het niet opnieuw hoefde te maken.

Op zich al een schok dat ze blijkbaar jouw en mijn google account blijkbaar continu doorspitten op woordcombinaties die niet door de beugel kunnen. En bijzonder grappig dat mijn lesmateriaal geblokkeerd werd. Maar een beetje vervelend was het wel.

Het antwoord van google liet op zich wachten dus ik besloot een nieuw formulier te maken. Ongeveer het zelfde als de andere. En de eerste les, 3 VMBO, had ik er gebruik van kunnen maken ware het niet dat de leerlingen dit via hun mobieltjes hadden moeten doen en dat bleek toch niet zo praktisch als ik had gehoopt. Ik heb ze dus maar de papieren versie van de vragenlijst laten invullen.

In de 10 klassen zaten 3 leerlingen die hun wachtwoord zomaar aan mij gaven. Dat is best een aardige score. Ik ben lichtelijk gerustgesteld over de digitale opvoeding van de pubers van tegenwoordig.
Ongeveer de helft van de leerlingen deelt zijn wachtwoord met zijn beste vriend of vriendin. Au. Misschien is er toch nog wat werk aan de winkel voor de mediacoach.

Afgelopen dinsdag begon ik aan de MAVO groepen. Nu zou ik in een computerlokaal, leuk, het experiment kon echt van start gaan! Maar niet heus: google had nu ook de tweede versie van de vragenlijst geblokkeerd. Zou het komen omdat ik naar de wachtwoorden van de leerlingen vraag? Ik weet het niet. Er staat later duidelijk in dat ze dat wachtwoord weer moeten wissen en niet op moeten slaan, maar google kijkt wellicht maar met een half oog.

Dus ik had maandag maar een andere vragenlijst gemaakt. Dit keer met een heel andere opzet. Ik wilde niet het risico lopen weer geblokkeerd te worden. Maar dat risico liep ik wél. Ons werk gmail adres wordt nu scherp in de gaten gehouden denk ik. En er mag minder. Ik heb de dames en heren van google in een lange mail netjes gevraagd om toelichting, want ik begrijp het niet.

En ik heb ze verteld dat ik het erg vervelend vond dat ik er dinsdag ochtend achter kwam dat nu ons hele account geblokkeerd was dus dat ik nu mijn hele les om moest gooien. Dat ik niet weet wat er verkeerd ging maar dat ik het nooit meer zou doen. En of ze misschien het account willen deblokkeren. Niet voor mij maar voor mijn collega's.

Ik was dus behoorlijk pissig.
Maar ik moet zeggen dat ondanks dat de lessen best goed verlopen.

Zo. Dat ben ik kwijt. Bedankt voor het lezen. Het valt me op dat ik veel mopper op dit blog. Dat gaat veranderen. Podcasten lijkt me heel leuk. Maar dat ga ik thuis doen, want de snelheid client PC's hier op kantoor, daar wordt je ook niet gelukkig van.

Verdiepding 5: Hoe zwaar is een hipster?

Kijk, het zit zo: ik haal al een aantal jaren mijn schouders op om de retro opgeleukte foto's die het hippe deel van mijn vriendenkring facebook op slingert. Misschien komt het omdat ik kleurenblind ben, maar ik zie er de meerwaarde niet zo van. Ik heb sowieso niet zo veel op met foto's. Dat is niet bepaald een geheim. Mensen die de halve dag met foto's bezig zijn begrijp ik niet.

Het áántal mensen dat ik niet begrijp is de laatste maanden flink toegenomen. Misschien is dat wat ik tegen instagram heb. Ik heb trouwens wel het idee dat het alweer een beetje minder begint te worden. Misschien is de hippigheid er een beetje vanaf.

De mensheid mag wat mij betreft zoveel mogelijk zelf bepalen waar het zijn tijd aan besteed, ik ga ook niemand vertellen met flickr, picasa of instagram te stoppen, maar ik hoop dat ik nu duidelijk heb gemaakt dat dit ding bijzonder weinig interesse bij mij opwekt.

En dat werd er niet beter op toen ik de app op mijn telefoon wilde zetten. 20mb! Zeg, gebruiken die instagrammers geen andere apps ofzo? Ik heb er dingen voor moeten verwijderen. Meer dan ik ervoor over heb dus die app vliegt er af zodra dit stukje geschreven is.


Genoeg gemopperd. Het is best een mooie app. Die fotokaart lijkt me geinig, de filters voegen zowaar iets toe en wie van delen houdt kan zijn lol op. Een echte fotograaf haalt zijn neus op voor de kwaliteit maar dat zullen ze altijd blijven doen om voor zichzelf de duizenden euro's die ze aan de aanschaf van hun professionele apparatuur te kunnen verantwoorden.

Dus waarom geen bibliotheek-instagram? We hebben geen bibliotheek-smartphone maar het is vast wel mogelijk om al dan niet met een omweg fototoestelfoto's te uploaden. (Ik heb het zo snel nog niet gevonden.) Deel het met facebook, met vrienden, met alles wat je kunt vinden en oogst volgers. Waarom niet? Een heleboel mensen schijnen er plezier aan te beleven. Dus wie voelt zich geroepen?

Want ik heb zojuist per ongeluk mijn account gewist. Oeps. Wat onhandig toch van mij!